Mostrar mensagens com a etiqueta lingua galega. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta lingua galega. Mostrar todas as mensagens

3/21/2009

Freud e o galego

Leo en Vieiros a nova: Entre 1992 e 2004 duplicouse o número de monolingües en castelán.

Bótolle unha ollada ao ultimísimo Mapa Sociolingüístico de Galicia da RAG, o de hai 5 anos.

Veña, admitámolo, nunca Freud foi tan atractivo.




Relax & unwind with the father of psychoanalysis himself!
Wind it up in the back and an old-fashioned music box plays the song 'Memories' (The Way We Were)!
100% Cotton.


Atopado en The Unemployed Philosophers Guild.


10/03/2008

Steiner, non máis fracasos

A estas alturas a polémica xerada por Steiner semella xa auga pasada, con todo no grupo de Literatura Galega de anobii.com adoptamos a este home "experto" en literatura comparada como padriño.



Polo menos ata o de agora, antes de que apareza outro que faga máis méritos (Gloria Lago e compaña non contan por cansinos, que estou farta de ver cartas ao director en La Voz de Galicia cun claro diagnóstico de manía persecutoria).



5/13/2008

Igual son unha ilusa, pero...

Xa de pequenos nos decatamos da realidade que temos arredor, unha realidade que di que todos somos iguais pero que imos descubrindo rica e chea de matices precisos para distinguirnos os uns dos outros. Eu, con 6 anos, fun consciente de que posuía algo que me diferenciaba e do que estaba moi orgullosa: a lingua. Creo que foi o ano do centenario do nacemento de Castelao no que unha pícara escribiu, con trazos de lapis que non se borraron co paso dos anos, unhas liñas: “Nas cidades xa non se rin de nós se falamos o galego. Eu falo galego e a miña familia tamén. Nas escolas de Trasmonte fálase o galego.” Nesas tres frases recolleu un chisco de autoodio e desprezo que por algún lado foi insuflado, a familia coa que nos identificamos e que instaura valores e costumes, e a educación, tan necesaria para que esa nena seguise aprendendo moitas máis cousas, todas distintas e todas enriquecedoras.

Hai case un ano que coñezo a Andrea, unha rapaza dunha vila calquera deste país. O outro día, mentres estabamos con súa nai, díxome Tú hablas gallego. Si, sorrín. Y tú sabes hablar como nosotras?Por un intre, tan pequeno como imborrable é o seu recordo, creo que ese autoodio insuflado e un complexo de inferioridade quixeron facer presenza. O que lle atinei a dicir foi que si, pero que non me facía falla falar coma ela porque as dúas nos entendiamos. Andrea asentiu e animeina a continuar facendo o traballo que tiñamos entre mans, amodiño. Y que significa amodiño?
Así dese xeito funme decatando da verdade: amodiño é como nos imos dando conta da nosa idiosincrasia como colectivo que xa é usada como reclamo publicitario, de que somos país, de que temos unha cultura de noso, de que podemos ser creadores doutra realidade mimando aquelo que temos que gastar por exceso de uso, o único que permite que nos comuniquemos cos demais, aquelo que nos diferencia e que nos vai unindo amodiño: a lingua.

Amodiño é como van mudando as cousas: poder ler a Baricco, a Kavafis ou a Houellebecq xa é unha realidade da man de Rinoceronte, como real é ir a un concerto e poder tararear “só cinco coma min, controlamos o planeta” con The Homens. Tan real como rirte dos que se rían de ti (que agora tentan anular aos galegofalantes por ser diferentes e non avergonzarse de selo) dicindo que Galicia es una mierda como os Ataque Escampe, e pensar que cando se cree a segunda canle da TVG haberá cabida para toda a explosión cultural que se está creando nun idioma que medra cada día máis.

Amodiño é como nos imos decatando de que a realidade máis próxima que temos é a mesma que lle pode interesar ao resto do mundo: a Unión Europea pode tomar como exemplo a rexión Galicia-Norte de Portugal, premios nacionais e internacionais de literatura gáñanos autores que escriben en galego…e se outros recoñecen o valor da nosa lingua como nexo de unión, como significado de calidade, a que agradamos nós?

Estamos no momento de romper eses tópicos de se subimos ou baixamos escadas e avanzar, sen mirarnos o embigo e deixando á marxe as críticas destructivas, porque estou segura que ese é o camiño para que Andrea, o día de mañá, aprecie todo aquilo que saia da lingua que tanto sufriu e que tan politizada está nestes intres.

Andrea cando medre, mercará camisolas do Rei Zentolo, asistirá ao Artenativa, irá a Portugal cunha idea distinta á de mercar toallas e lerá a Clarice Lispector sen precisar traducción, porque a lingua, anque nos diferencia, tamén crea lazos de unión. E iso que fará Andrea é o normal.



4/26/2008

Por fin chegou o AVE a Galicia

Todo vai chegando, o bo e o malo. Touriño firmou con Carmen Caffarel un acordo de cooperación entre a Xunta e o Instituto Cervantes. Din uns que o Instituto Cervantes potenciará nos seus centros os cursos de lingua galega, que aumentará os libros en galego nas bibliotecas deste organismo e que a Xunta poderá proporcionar contidos culturais e académicos aos portais do Instituto Cervantes na rede. Outros danlle máis importancia á outra parte do acordo: deste xeito a Xunta apoia a implantación e difusión do AVE (Aula Virtual de Español) para a aprendizaxe do castelán por internet e ao fomento da participación de empresas galegas nas actividades que a Xunta e o Instituto Cervantes leven a cabo de forma conxunta.

Ao igual que o outro AVE (Alta Velocidade Española), todo isto ten a súa parte boa e mala. Para a xente de fora será marabilloso, o que queira estudar galego no Instituto Cervantes de seguro que o poderá facer segundo este acordo, máis seguro que non de xeito virtual na páxina da Aula Virtual de Español. Tamén poderá vir quen queira da meseta no ano 2000-vai ti a saber cando, nun tren de alta velocidade. Nada diso é malo, está moi ben a promoción no exterior.

O problema é dentro do país. Que precisa facer o Instituto Cervantes en Galicia? Que clase de actividades de forma conxunta vai levar a cabo coa Xunta? En que idioma as levará a cabo? Supoño que como Instituto Cervantes que é, serán feitas en castelán. Tampouco é que me pareza mal, está ben, estamos en España e é o idioma que a maior parte dos españois adoitan falar. O conto é que se en Galicia se fala galego (e quero pensar que unha grande parte da poboación así o fai) e se o galego é promocionado polo mundo adiante, non sería ben promocionalo tamén no único lugar onde realmente continúa a ser rexeitado? Si, estaría ben.

Pero de novo pasa como co tren, facemos kilómetros de camiños de ferro con man portuguesa a paso de caracol (xa non de tartaruga) para estar mellor comunicados co resto de España, para que as grandes cidades de Galicia estean máis preto unhas doutras pero...que acontece con esas pequenas estacións chamadas apeadoiros? Desaparecen. E con elas todos os usuarios que teñen a opción do tren como a máis cómoda e proveitosa para viaxar.

Ser minoría é o que ten, que te acaban facendo desaparecer. Sei que os que viaxan dende Vigo á Coruña odian tanta parada, pero os que suben neses apeadoiros tamén teñen dereito a viaxar e coller o tren (para ir a traballar, a estudiar...esas cousas que fai a xente) e Renfe debería ofrecer unha solución a todas esas persoas que teñen a vía preto da súa casa (ou o Goberno da Xunta darlle un toque).

Por outra banda, Touriño podía estar máis atento ao que anda acontecendo na casa cos tangas, con tanta opinión anti-galego nos medios de comunicación, nas propias subvencións a prensa galega que non emprega a lingua galega para nada e que cando a utiliza é de xeito anecdótico, e deixar claro que o de rotular en galego é o máis normal do mundo e, por suposto, prepararse un Celga 4 ou 5. E está ben o que di do Instituto Cervantes e a imaxe que dá: "España plural, unida e diversa, desa España consciente de que a súa pluralidade lingüística e cultural é un dos seus maiores activos e un valor que nos fai a todos máis ricos”, pero é que ás veces convén mirar un pouco máis para a casa, non vaia ser que en Galicia a pluralidade vaia a converterse nun problema, non vaia ser que expresarse en galego sexa un acto que algúns queiran extinguir ao igual que os apeadoiros de Renfe. E pode mirar para outro lado, pero están aquí: e non son eu a que o digo, que o din eles mesmos definíndose así: En defensa de la libertad de idioma en la enseñanza, y contra la normalización lingüística en Galicia. Contra a normalización lingüística en Galicia, máis claro...


4/07/2008

Aprender de Islandia

Vexo en Chuza! unha nova falando de Islandia, do que podemos aprender.

Islandia ten, segundo a Wikipedia, 313.376 habitantes e non sei cantas vogais. Galiza ten 2.772.533 e 7 vogais. O que acontece é que en Islandia é que 1 de cada 10 islandeses publicará un libro ao longo da súa vida.

Ao meu ver, temos que aprender diso: temos máis lectores potenciais e máis facilidades á hora de espallar contidos na nosa lingua.

Icelandic Literature


11/11/2007

Avenida de Arteixo



Mentres no Concello de A Coruña non comezan a correxir os nomes das rúas, hai quen o está a facer pola súa conta.
Que me diga o que queiran, pero en galego todo é moito máis bonito (e non me refiro á campaña de Turgalicia do 2006 que é bastante idílica, se non ao día a día).

4/16/2007

Opositar, hobby nacional

É que nos encanta o tema das oposicións, máis ca nada por eso de reencontrar amigos que non sei como facemos que nunca damos aprobado. O mellor de todo é que se non levas o exame preparado sempre atopas aos outros dous de turno que van exactamente igual ca ti e axudas a relaxar o ambiente falando xa de que o que máis che fastidia é ter que perder o partido Celta-Depor, que que guapos estamos, que hai que quedar para saír e a ver se baixas ti a Vigo ou subo eu a Coruña, que vamos xogar a cubrir a quiniela nos exames tipo test e "tía, que mal, que eu saín onte" ao cal se lle resposta "ti tranquilo que eu tamén". Hai cousas que nunca cambian.

Ao conto, que tivemos exame de galego e decateime de que non teño moita idea da lingua que falo. Ale, fáganme que opositan e a ver que lles parecen as preguntas.

1. Das seguintes conxuncións e locucións conxuntivas cales son as correctas:

A. Sen embargo
B. Nembargantes
C. Porén
D. Ningunha é correcta

2. Cando leva acento a contración "ca":

A. Sempre cando contrae cun artigo determinado
B. Sempre cando contrae con calquera tipo de artigo
C. Sempre cando contrae ca, conxunción comparativa, cun artigo determinado
D. Sempre cando contrae con, preposición, co artigo determinado a

3. ¿Cal das seguintes palabras non se pode acentuar graficamente?

A. Día
B. Partíu
C. Dá
D. Téxtil

4. ¿Cal das seguintes palabras non se acepta no galego normativo actual?

A. Decontino
B. Até
C. Devagar
D. Entonces

5. ¿Cal das seguintes expresións está mal escrita?

A. Dacordo
B. Talvez
C. Mao
D. U

6. Marque a palabra incorrecta:

A. Médula
B. Omoplata
C. Xeonllo
D. Virilla

7. Na escrita en galego o signos de interrogación empregaranse

A. O seu emprego é obrigatorio ao inicio do enunciado.
B. O seu emprego é obrigatorio ao final do enunciado
C. O seu emprego é recomendable pero non obrigatorio
D. O seu emprego é obrigatorio ao final do enunciado e recomendable ao seu inicio para evitar ambigüidades

8. ¿Cal das seguintes expresións é incorrecta?

A. Vouno levar deitado
B. Eu marcho
C. Marchardes xa
D. Estarrica-lo brazo

9. Na frase Onte non parou de lapiñar substitúe o termo lapiñar por un sinónimo correcto

A. Molestar
B. Manchar
C. Orballar
D. Lapidar

10. Dos seguintes termos ¿cal nomea á rexión comprendida entre as vértebras cervicais altas e a zoa occipital?

A. Calostro
B. Sacaluga
C. Xalouco
D. Caluga

Preguntas de reserva:

11. ¿A cal dos seguintes termos correspon a diagnose Esguince?

A. Escordadura
B. Torcedura
C. Extrusadura
D. Todas as respostas anteriores son correctas

12. ¿Cal é o nome galego da articulación radio-carpiana?

A. Boneca
B. Pulso
C. Cóbado
D. Ningunha das anteriores respostas é correcta

13. A que nos estamos a referir ao nomear un cabaleiro?

A. Tortícole
B. Parálise braquial
C. LUmbociatálxia
D. Tendinite de Supraespinoso


As respostas nos comentarios e estoume dando conta de que fallei moitas por non lelas con atención. Que desastre de exame!

1/11/2007

Namorados ata as porcas



Estes dous mozos, Natalia e Mariano, fugáronse o día de Reis. Seica á familia dela non lle gustaba que saíse con el e que comezara a descoidar os estudos, o resultado foi que decidiron escapar da casa "porque están enamorados hasta las tuercas". Din que os viron na estación de tren da Coruña, que poderían estar en Compostela e mesmo hai quen sostén que xa andan en Portugal.

Nova en El País, El Correo Gallego e La Voz de Galicia. Se os vedes, avisade as autoridades, non vaia ser que lles pase algo.

Seica cando te namoras a esas idades (16, 17 anos) segundo o psicólogo Julio Prol "so se ve á persoa á que se quere, non se atende a razóns, e pode chegar a mudar a maneira de ser completamente. O amor nesta idade é moi influínte."

Miña nai sempre me dicía que a vida non era coma nas películas cando me via así media ensoñada. Eu antes enfadábame e agora penso que a vida é sempre moito mellor que as películas e, anos despois desa frase, sigo facendo burradas por amor, por cariño, por gusto, por diversión...Nunca cheguei a fugarme de sitio ningún, como moito unha noite enteira ata o día seguinte, unha fin de semana, cinco días por aí...cousas así, onde ninguén sabía onde estaba máis que a persoa coa que compartía eses momentos.

O amor é bonito cando te empapas da outra persoa (e non me sexan revirados co de empaparse) porque deso vai, de aportar, de dar, de coller o mellor de cada un, de rir e de vivir con eses subidóns de emocións e de hormonas, de que cada día sexa unha festa, de vivir na eterna adolescencia onde non hai problemas ou polo menos non os andas buscando, pero non nesa adolescencia de traumas, críticas, complexos e tendencias suicidas...non, refírome a adolescencia de amigos, de lercheo, de festa continua, de irresponsabilidade, de alegría e de benestar, que mentres non morra ninguén, nada é un problema.

E cando remata todo iso, rematou, pero que ben o pasamos, non? Que bonito é estar namorado ata as porcas!

Gracias ao fedello as "tuercas" son a partir de agora "porcas":

porcas.f. Peza de metal en forma de prisma cunha cavidade en espiral no centro onde se enrosca o parafuso. Aperta ben a porca coa chave inglesa.

5/17/2006

O día

E este é o abrente dun novo día.

5/16/2006

Anotacións previas ao día D


A risco de quedar como unha pailana e demais calificativos, vou dicir que na miña memoria so quedou o nome dun escritor ao que lle adicaron o Día das Letras Galegas. Ese home foi Luís Pimentel, ano 1990. Lémbrome del porque lle fixen un retrato precioso naquela época por recomendación do mestre (escolas unitarias) que tiña daquela.

Non hai conclusión posible, se acaso a que se poida sacar da que fan aquí e dado que a lingua é miña e é túa, fagamos o propio: falemos galego e comámonos a beixos.

Hoxe escoitei a unha nena polos altofalantes dun colexio contando que mañá lle adicaban o Día a Manuel Lugrís, foi bonito ir camiñando pola rúa e escoitar esas verbas.

4/26/2006

Extremadura

Porque eles tamén teñen historia e ás veces síntense esquecidos do mundo cando todos miran para os cataláns, os bascos e os galegos considerados nación. Dixéronme que Ibarra non é tonto e que se o queren crucificar que non sexa polo que acaba de dicir, se non polo que leva facendo todos estes anos cun territorio que goberna coma un cacique.

"Consejos del tío Perico" de "El Miajón de los Castúos" de Luis Chamizo (editorial Pueyo, 1921)

"......
Quiere un hombre, quiere un hombre d´estos hombres
ya curtíos por el frío del invierno,
y tostaos por el sol del meyodía,
y bañaos po las aguas de febrero,
y besaos po la luna cuando duermen
en las eras, junt´all trillo, cara´l cielo.
Qu´estos hombres son los machos d´una raza
de castúos labraores extremeños
que inorantes de las cencias de los sabios
las jonduras d´otras cencias descubrieron
cabilando tras las yuntas
en la pas de los barbechos.
.....
Qu´estos hombres qu´al amor de sus terruños
ayuntaron el sentir de sus adentros,
despreciando la pereza sin descanso
de los hijos poltronaos del dinero,
con la juerte calentura de su gloria
que manó del corazón a sus celebros,
conquistaron pa los reyes de su Patria
los Peruses y los Méjicos;
y llenaron de pinturas sus iglesias,
y parlaron su sentir en los Congresos,
y cantaron la belleza de sus campos,
y elevaron sus plegarias a los cielos,
y murieron orgullosos por la causa
de las santas libertades de su pueblo...

Son asina los cachorros de la raza
de castúos labraores extremeños,
que, inorantes de las cencias d´hoy en día,
cabilando tras las yuntas, descubrieron
que los campos de su Patria
y la madre de sus hijos, son lo mesmo."



"Prólogu" de "El Prencipinu" de Antoine de Saint-Exupéry traducido ao Castúo por Antoniu Garríu Correas.

".......
Comu homenaji a las variedadis lingüísticas estremeñas -nu reconocías ni potenciás- queu esti prólogu en : ALTU ESTREMEÑU (quiciás pol sentilu prósimu); en A FALA, usá en el Valli de Xálima (Noroesti de Cazri); en PORTUGUÉS de Olivenca/Olivencia y algotras zonas lindantis (con las súas variantis). Y tamién en castellanu. ¡Disfrutái al leélu!

¡Prencipinu...bienveníu, amiguinu!

..........

Comu homenaxi ás variedáis lingüísticas estremeñas -nun ricuñicías ni potenciás- deixu esti prólogu in ALTU ESTREMEÑU (quizás pul sintilu celca); in A FALA du Valli de Xálima (NOroesti de Cáciris); en PORTUGUÉS de Olivenca/Olivenza i de oitras zonas fruntiridas (cun máis u menos variantis). I tamén en castellanu. ¡Que disfrutéis ú lelu!

¡Prencipinu...benvidu, amiguiñu!

*Textu en lagarteiru pul cortesía de Sivirinu López (As Ellas).
......"

3/26/2006

Esas ideas


Refírome a esas ideas que temos cando imos para a cama pola noite, que andan entre o mundo real e o onírico, que rompen moldes de razoamento lóxico e que polo xeral resolven ese problema sen solución. Entras na fase 2 do soño feliz por dar no cravo e agardas ao día seguinte para recuperar ese pensamento propio de mentes iluminadas. Cando espertas ao día seguinte, esa fantástica idea paréceche do máis ridícula e automaticamente o cerebro bótaa ao lixo para que non ocupe conexións sinápticas necesarias para volver ao bucle do cotiá.

A "idea" viña polo tema tantas veces comentado: hai literatura galega, pero non hai lectores galegos. As imprentas sacan edicións de libros e estes acugúlanse nos estantes de mil librarías do país. Despois resulta que Saramago é portugués e lese e todo o mundo, Paulo Coelho é brasileiro e pásalle outro tanto do mesmo e Ferrín pode optar a un Nobel e en España non o coñecen.

Tamén é certo que non coñezo moitos máis escritores nin portugueses nin brasileiros, o cal é moi curioso, pero xa sería outro tema a tratar.

Ben, visto que a nivel empresarial e de comunicacións se andan a firmar acordos entre os dous países peninsulares (obviemos Xibraltar), eu pensei: " Podíase mudar a liña dunha editorial galega e outra portuguesa, ou facer un convenio entre dúas delas, ou mesmo todas, para editar os libros que lle cheguen, en galego e portugués e distribuílos así nas dúas bandas do Miño. Así alá chegaría a nosa literatura, ampliándose mercado, e aquí tamén teriamos acceso a actual creación literaria portuguesa."

Á mañá seguinte, concluín que era unha mala alucinación, que ao mellor o ideal era o reintegracionismo, que ata fai pouco non me entraba nin con calzador, pero é posible que estivese errada (realmente non hai erros, sinxelamente puntos de vista e diferentes expectativas).

Pois iso, que esa era a idea de antes de mergullarme feliz no meu soño.

2/25/2006

En conmemoración tardía


Veño de ler esto e como o 21 foi o Día da Lingua Materna ei vai outro caso do que pasa cando non tes moi claro por que falas outra lingua que non é a túa.

Nai: "A ver, ¿quién fue el que mojó el trapo?"
Fillo: "Ay, yo no lo mollé"

Hai que usar a lingua, para o que sexa, pero como é debido.

2/07/2006

Non me sae de seguido...

a, be, ce, de, e, efe, ga, hache, i, ka, ele, eme, ene, eñe, o, pe, cu(?), erre, ese, te, u, uve, uve doble(un ente raro), xe, zeta(ou será ceta)

Nunca me deixo de sorprender

Hoxe marchei moito máis tarde do de costume para o traballo. A min gústame mirar os telexornais pola mañá e esas mesas de debates que fan despois das novas. Hoxe estiven mirando a TVG, e xa estaban coa entrevista esta que fan e pillei case o final de todo. E a quen estaban entrevistando era a Carlos Figueiras. Mamaíña como mudan as cousas.

Eu non é que estea moi de acordo co tema este da lusofonía, non sei por onde deberían ir os tiros a verdade, pero tampouco me parece mal de todo. Eu o único libro que lin en portugués foi o "Ensaio sobre a cegueira" do Saramago (encantoume a todo isto).

A min o que non me gustan son estes neofalantes que se cren máis ca ti porque falan un galego superpuro, porque son superguais, porque son os auténticos, porque son alternativos e mil cousas máis podería dicir...Ás veces parécenme unha farsa, outra secta máis. Non en tódolos casos e eso, é unha opinión moi persoal. Simplemente que non me chamen paleta por non pensar calcadiño a eles.

Sobre a entrevista ao mozo este, sobraba o de "Obrigado, dise así ¿non?" do Carlos Fernández Amado....eso che tiña que dicir eu a ti "Grazas, dise así ¿non?" e a pregunta simplemente persoal e por curiosidade da Marga Pazos "¿Cal foi a túa lingua materna?". Pff, outras cousas non mudan non.